ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η άσκηση της ιατρικής είναι συνυφασμένη με αυτό που ονομάζουμε ιατρική αμέλεια ή ιατρικό σφάλμα. Η άσκηση της χειρουργικής έρχεται δεύτερη, μετά την άσκηση της μαιευτικής ή γυναικολογίας, όσον αφορά στις αγωγές και μηνύσεις που κατατίθενται εναντίον των γιατρών. Είναι εξαιρετικά δυσχερής η αποτίμηση της ευθύνης του γιατρού. Ως αιτίες της αύξησης αγωγών και μηνύσεων κατά των γιατρών θα μπορούσαν να αναφερθούν η απώλεια της παραδοσιακής σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ γιατρού και ασθενή, μέσα σε ένα τεχνοκρατικό σύστημα παροχής περίθαλψης, οι ανεπάρκειες του συστήματος παροχής υγείας, τις οποίες χρεώνουν οι ασθενείς στο γιατρό, ο υπερπληθωρισμός των γιατρών, με αποτέλεσμα τη μείωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, αλλά και η απαξίωση της θέσης του γιατρού στο κοινωνικό πλαίσιο αξιών. Σημαντικότερος λόγος είναι η απαίτηση του ασθενή να λάβει ικανή αποζημίωση από το γιατρό. Άλλη αιτία είναι η διαφορά κριτηρίων που τίθενται από την ιατρική και τη νομική επιστήμη. Αντίθετα από την ιατρική, η νομική επιστήμη έχει ως κριτήριο τρία είδη δόλου και δύο είδη αμέλειας. Πολλές φορές, ολόκληρο το νομικό σύστημα απαιτεί από το γιατρό ευθύνη εργολάβου, αποβλέπει, δηλαδή, στο αποτέλεσμα των ενεργειών του. Είναι, όμως, μέσα στη φιλοσοφία του γιατρού να αναμένει, ως στατιστικό ενδεχόμενο, την επιπλοκή. Κάθε διαγνωστική ή θεραπευτική μέθοδος ενέχει ποσοστό αποτυχίας του διαγνωστικού ή θεραπευτικού αποτελέσματος. Έχει, προσφυώς, παρατηρηθεί ότι, όσον αφορά στην ιατρική ευθύνη, ισχύει το σύνδρομο της «πριγκίπισσας πάνω στο μπιζέλι»: όσο περισσότερες ασθένειες νικά η ιατρική, τόσο πιο δυνατή καθίσταται η τάση να αναγορευθεί η ίδια σε ασθένεια. Μερικές φορές, εμφανίζεται και το παράδοξο, μέθοδοι που θεωρούνται αιχμής, λ.χ. λαπαροσκοπικές επεμβάσεις, να έχουν το ίδιο ή και μεγαλύτερο ποσοστό επιπλοκών ή και θνησιμότητας, σε σχέση με παραδοσιακές μεθόδους. Για να αποδοθεί στο γιατρό ιατρική αμέλεια, θα πρέπει η επιπλοκή να έλαβε χώρα εξαιτίας υπαιτιότητας του γιατρού. Η ιατρική επιστήμη και η ιατρική εμπειρία βρίσκονται σε διαρκή ροή. Κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, σε υπόθεση ιατρικού σφάλματος, πρέπει ο γιατρός να προβεί στην επίκληση ή απόδειξη της στάθμης των γνώσεών του και του βαθμού εμπειρίας του, κατά το χρόνο που εξετάζει η βιοτική περίπτωση. Η ευθύνη κρίνεται πάντοτε ex tunc. Τα κριτήρια της εκάστοτε lege artis συμπεριφοράς τα δίνει η ιατρική και όχι η νομική επιστήμη. Το κριτήριο της ιατρικής ευθύνης, πολλές φορές, παραλλάσσει, ανάλογα και με την κατάσταση του ασθενή. Μερικές φορές, ο γιατρός θα πρέπει να παράσχει «λιγότερη ή χειρότερη ποιότητα ιατρικής θεραπείας», ώστε να είναι δυνατόν να την ανεχθεί ο ασθενής. Επίσης, είναι δυνατόν ο γιατρός να αποκλίνει του μέτρου επιμέλειας από «υπερβολική θεραπεία». Στην αποτίμηση της ευθύνης έγκειται και η δυνατότητα πρόβλεψης του δυσμενούς αποτελέσματος. Στις δυνατότητες πρόβλεψής του, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η στατιστική πιθανότητα, βάσει συγκεκριμένου αλγορίθμου. Ένα άλλο κριτήριο αποτίμησης της συμπεριφοράς του γιατρού, ως προς την αμέλεια, είναι η εφαρμογή της «αρχής της αναλογικότητας». Ο γιατρός έχει τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ περισσοτέρων μεθόδων. Πρόκειται για ένα λεγόμενο «θεραπευτικό προνόμιο» του γιατρού, το οποίο υπόκειται στους βασικούς περιορισμούς, α. να πρόκειται για μέθοδο η οποία να είναι αναγνωρισμένη κατά τα ισχύοντα επιστημονικά δεδομένα, β. να είναι συμβατή με την κατάσταση υγείας του ασθενή, γ. να ενέχει το κριτήριο της «αρχής της αναλογικότητας» και δ. να υπάρχει πληροφορημένη συναίνεση του ασθενή. Αναπτύσσονται μορφές αμέλειας, όπως η αμέλεια του εγχειρήματος, ο εσφαλμένος χρόνος επιλογής ιατροχειρουργικής επέμβασης, η βαριά αμέλεια, η εσφαλμένη διάγνωση, η χρήση πεπαλαιωμένων διαγνωστικών ή θεραπευτικών μεθόδων, η παράλειψη εισαγωγής ασθενή, «πρόωρο» εξιτήριο, η παράλειψη περίθαλψης, η παράλειψη διαφώτισης ασφαλείας, σφάλμα κατά τη χορήγηση φαρμάκων, ευθύνη για όργανα και εργαλεία που χρησιμοποιεί ο γιατρός, οργανωτικό σφάλμα, ευθύνη για σφάλμα αρχάριου και ειδικευόμενου γιατρού. Αναλύονται, επίσης, τρόποι άμυνας του γιατρού, δίδονται οδηγίες σε γιατρούς, καθώς και στοιχεία νομολογίας (Ε.Ι.Δ. 2009, σ. 740-749, 822-832).
Πνευματική Ιδιοκτησία:

Όλα τα άρθρα σε PDF αποτελούν υλικό πνευματικής ιδιοκτησίας με βάση τις διεθνείς συνθήκες. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή όλων των αναρτημένων άρθρων, με οποιονδήποτε τρόπο, έντυπο, φωτογραφικό, φωτοτυπικό, ψηφιακό, CD, DVD, διαδικτυακό, και τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή διασκευή, χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια του συγγραφέα. 
© Χάρης Πολίτης, τηλ. 210 6756747, fax 210 6729207, chpolitis@gmail.com.

 

Επικοινωνία:

 

Τηλ: +30 210 67 29 207
chpolitis@gmail.com
Αγγ. Σικελιανού 15, ΤΚ 15451
N. Ψυχικό, ΑΘΗΝΑ